Terapia Tomatisa
Metoda Tomatisa® to program naturalnej stymulacji neurosensorycznej.
Twórcą metody treningu słuchowego jest prof. Alfred A. Tomatis – wybitny francuski otolaryngolog, neurolog i foniatra. Przez 50 lat prowadził on badania nad funkcjonowaniem ucha oraz jego wpływu na słyszenie, język i uczenie się.
Nie można utożsamiać słuchania ze słyszeniem.
„Słuchanie ma się tak do słyszenia, jak patrzenie do widzenia” (A. Tomatis)
Do kogo skierowana jest terapia Tomatisa?
Metoda Tomatisa jest skierowana do dzieci i dorosłych z:
- problemami szkolnymi (dysleksja, dysgrafia, trudności w nauce),
- zaburzeniami koncentracji i pamięci,
- nadwrażliwością na dźwięki lub osłabioną reakcją na bodźce dźwiękowe,
- zaburzeniami mowy (jąkanie, opóźniony rozwój mowy),
- problemami psychomotorycznymi (równowaga, koordynacja, napięcie mięśniowe),
- centralnymi zaburzeniami przetwarzania słuchowego,
- trudnościami emocjonalnymi, stresem, lękami, problemami w kontaktach społecznych,
- autyzmem, zespołem Aspergera, zespołem Downa, (ADHD), porażeniem mózgowym, wcześniactwem,
- zaburzeniami integracji sensorycznej.
Jakie efekty przynosi terapia ?
Regularne stosowanie metody Tomatisa może:
- poprawić koncentrację i pamięć,
- wspomóc naukę czytania i pisania,
- zwiększyć zdolności językowe,
- poprawić jakość mowy i płynność wypowiedzi,
- zwiększyć motywację do nauki,
- zmniejszyć poziom stresu i napięcia,
- wspomóc rozwój emocjonalny i społeczny.
Prof. A.A.Tomatis wykazał, że aby wytworzyć dźwięk, musimy go najpierw usłyszeć. Odkrycie tzw. „efektu Tomatisa”, tj. zasady mówiącej, że możemy powiedzieć tylko to, co może usłyszeć ucho oraz, że modyfikacja słyszenia prowadzi do zmian w głosie zostało ogłoszone przez Francuską Akademię Nauk Ścisłych i Medycyny oraz stało się podwaliną nowej interdyscyplinarnej nauki zwanej audio-psycho-fonologią.
Jak przebiega terapia Tomatisa ?
Trening słuchowy składa się z sesji słuchania oraz pracy z głosem. Podczas treningu, indywidualnie dobrany materiał dźwiękowy dociera do pacjenta drogą powietrzną i kostną. Dźwięki te są odpowiednio filtrowane i bramkowane.
Trening uwagi słuchowej opracowywany jest indywidualnie dla każdego pacjenta na podstawie wcześniej przeprowadzanych testów uwagi i lateralizacji słuchowej.
Tomatis jako pierwszy powiedział, że płód słyszy głos matki. Głos matki pełni dwie funkcje psychoafektywną i językową. Głos matki odbierany jest drogą kostną, z naciskiem na wszystkie wysokie częstotliwości. Daje to dziecku możliwość ponownego „słuchania” głosu mamy z okresu płodowego. Jest to szczególnie ważne dla dzieci z problemami natury emocjonalnej, nadpobudliwość lub „zamknięcie się w sobie”.
Program stymulacji obejmuje następujące etapy:
I etap: Czas słuchania zależny jest od wieku pacjenta i długości programu:
- 2 latki nagrania 10 minutowe (40 minut dziennie w ciągu 14 dni)
- 3 latki nagrania 15 minutowe (1 godzina dziennie w ciągu 14 dni)
- 4 latki i więcej lat 20 minutowe (1 godzina 20 minut w ciagu 14 dni)
II etap: Drugi etap odbywa się po 1 –2 miesięcznej przerwie. Ta faza koncentruje się na pracę z mikrofonem. Ćwiczenia te mają formę głośnego czytania lub powtarzania, w trakcie którego głos jest nieustannie modyfikowany i przetwarzany.
III etap: Wykonujemy po 1,5-2 miesięcznej przerwie jeżeli podczas rozmowy podsumowującej sesję pacjenta lub jego rodzina uzna postępy za niezadowalające, 2 miesiące, jeżeli postępy są zadowalające.
Każdy etap poprzedzony jest badaniem kontrolnym, które określa stopień zaawansowania i reguluje kolejne etapy terapii.
Programy językowe:
TalksUp® zawiera również piętnaście 52 godzinnych programów, ułatwiających przyswajanie języka obcego. Należy podkreślić, iż każdy program muzyczny trwa około 17 godzin i pełni rolę przygotowawczą. A zatem ułatwia przyswajanie języka dzięki przygotowaniu na odbiór nagrań językowych z efektem Tomatisa®. Umożliwia pracę nad aspektami poznawczymi i emocjonalnymi związanymi z uczeniem się języka (lęk, pamięć, uwaga).
Pamiętajmy! Im jaśniej określony jest cel, tym łatwiej będzie dobrać program i uzyskać dobre wyniki.
Czy metoda Tomatisa jest odpowiednia dla dorosłych?
Tak, metoda jest polecana także dorosłym, którzy:
- odczuwają skutki przepracowania i zmęczenia,
- mają trudności z koncentracją i zapamiętywaniem,
- chcą poprawić swoje zdolności językowe (TalksUp® – programy wspomagające naukę języków obcych).
Jak wygląda pierwsza wizyta?
Podczas pierwszego spotkania przeprowadzany jest szczegółowy wywiad medyczny oraz wstępna diagnoza. Specjalista ocenia rozwój mowy, funkcje poznawcze i inne kluczowe aspekty. Na tej podstawie ustalany jest plan terapii dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Należy zabrać dokumentację medyczną, wyniki badań (jeśli są dostępne) oraz listę obserwacji dotyczących zachowania pacjenta.
Wnioski z badań
Swoje wnioski z badań zawarł w tzw. trzech prawach Tomatisa:
- Głos zawiera tylko to, co może usłyszeć ucho.
- Jeżeli uszkodzonemu uchu umożliwi się ponownie prawidłowe słyszenie utraconych lub stłumionych częstotliwości natychmiast zostają one w sposób nieświadomy zrekonstruowane w emitowanym głosie.
- Zastosowanie treningu słuchowego pozwalającego słyszeć brakujące częstotliwości prowadzi do trwałej modyfikacji głosu.
Profesor A. A. Tomatis wyodrębnił słyszenie i słuchanie jako dwa odrębne procesy. Słyszenie jest procesem biernym, a słuchanie aktywnym. Kiedy się zamyślimy nie słuchamy, tylko słyszymy. Odbieranie bodźców słuchowych odbywa się wówczas poza naszą świadomością. Nie analizujemy świadomie docierających do nas komunikatów. Słuchanie wymaga zaś skupienia i zaangażowania. Wynika z tego, że „słuch absolutny” nie gwarantuje nam umiejętności dobrego słuchania. Według audiologów szkolnych wiele dzieci dobrze słyszących ma problemy z uwagą i koncentracją. Skutkuje to dużymi trudnościami w opanowywaniu umiejętności szkolnych oraz rzutuje na nieprawidłowości w rozwoju społecznym i emocjonalnym.
Na słuchanie składa się nie tylko zdolność przyswajania informacji z otoczenia, ale także umiejętność ich filtrowania, czyli eliminacji tych bodźców, które są dla nas w danej chwili zbędne i nieistotne. Tak przefiltrowaną informację mózg może przetworzyć i posegregować. Zdolność tą określamy mianem uwagi słuchowej. Gdy jest ona zaburzona dziecko postrzegane jest jako niegrzeczne, a nawet agresywne. Jego zachowanie nie wynika ze złej woli. Jest efektem braku umiejętności radzenia sobie z natłokiem docierających do niego w każdej chwili bodźców z otoczenia!!!
Dziecko z zaburzoną uwagą słuchową ma trudności z:
- prawidłową selekcją i analizą dźwięków,
- rozróżnianiem wysokich i niskich częstotliwości,
- a także nie posiada umiejętności kojarzenia znaku graficznego z dźwiękiem, co jest konieczne w przypadku poprawnego czytania i pisania.
- dodatkowo towarzyszyć temu może nadpobudliwość psychoruchowa.
Wszystkie te czynniki mogą obniżać motywację dziecka do nauki, wzbudzać zniechęcenie i negatywnie wpływać na wiarę we własne możliwości. Dlatego też Metodaę Tomatisa możemy zastosować u osób u których występują:
- problemy szkolne (dysleksja, dysgrafia) i zaburzenia uczenia się,
- problemy z koncentrcacją uwagi, zaburzenia pamięci,
- nadwrażliwość na dźwięki lub słabe reagowanie na nie,
- problemy psychomotoryczne (równowaga, koordynacja, napięcie mięśniowe, praksja)
- mowa – zmiana na lepsze (jąkanie, opóźniony rozwój mowy),
centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego, - poprawa poziomu dynamiki i energii,
- regulacja emocji (ADHD) niedojrzałość emocjonalna, trudności w kontaktach społecznych, stresy i lęki dziecięce
autyzm, Zespół Aspergera,
• problemy związane z Zespołem Downa, porażeniem mózgowym,
• wcześniactwem, - poprawa jakości głosu: śpiew i mówienie
zaburzenia integracji sensorycznej, - nauka języków obcych
